13
آگوست

*تجزیه و تحلیل TMR

مقدمه ‏

تغذیه وخوراک دادن یک علم مدیریتی مهم در صنعت پرورش گاوهای شیری است. در نسل جدید گاوهای ‏شیری به علت سطح بالای تولید، مدیریت آنها مساله بسیارپیچیده و مهمی است و نیاز به استفاده از ‏تکنولوژی های مناسبی دارد. استفاده از جیره های کاملاً مخلوط یک روش خوراک دادن رو به گسترش در ‏واحد های پرورش گاوهای شیری است که نتایج رضایت بخش و با ارزشی در افزایش تولید شیر و ترکیبات آن ‏‏(درصد چربی و پروتئین شیر ) نشان داده است. این روش در گاهای شیری بخصوص پرتولید (سوپر) کمک ‏می کند تا به حداکثرعملکرد خود برسند و علاوه بر افزایش توان تولید شیر،عملکرد مناسب شکمبه را رقم ‏زده و می تواند از بروز بیماری های متابولیکی بویژه اسیدوز تا حد زیادی جلوگیری کند.‏

جیره های کاملاً مخلوط (‏total mixed ration‏)‏

در سیستم تغذیه ای ‏TMR‏ تمامی اجزای خوراک اعم از علوفه، کنسانتره، افزودنی ها وغیره با هم مخلوط ‏شده و در غلظت ونسبت معین شده ای تنظیم می شوند و بصورت آزاد در اکثر ساعات روز در اختیارحیوان ‏قرار می گیرد. در جیره های ‏TMR‏ لقمه غذایی یکنواخت و از نظر تغذیه ای متعادل است. در این سیستم ‏تغذیه ای نیاز به مخلوط کن ثابت یا متحرک است تا جیره، کاملاً مخلوط وبین دام ها توزیع شود.البته در فارم ‏های بالای 50 رأس گاو شیری دارند توصیه می شود و تا حدودی مدیریت تغذیه فارم را راحت و کنترل آن ‏را دقیق تر می کند. نقش مدیریت در این سیستم بسیار قابل توجه است که باید نظارت برعلوفه و ‏انبارخوراک، فرمولاسیون جیره، گروه بندی گاوها، مخلوط کامل جیره و اقتصاد کاملاً مد نظر شخص مدیر ‏باشد. استفاده از جیره های کاملاً مخلوط در فارم های شیری پیشرفته رو به گسترش بوده و توانسته حدود ‏‏10-5 درصد تولید شیر گاوها را در دوره های شیرواری افزایش و بیماری های متابولیکی بخصوص اسیدوز، ‏نفخ را کاهش دهد.‏

نکات مورد توجه در آماده کردن جیره های ‏TMR

‏1- آزمایش علوفه و مواد خوراکی : از آنجاییکه ترکیبات علوفه ها یا مواد سیلویی در معرض تغییر هستند لذا ‏نمونه گیری و تست نمونه ها حائزاهمیت است. حتی الامکان باید هفته ای یک بارعلوفه و مواد خوراکی ‏تست شوند تا درصد ماده خشک و رطوبت آنها دچار تغییر نشود.‏

‏2- تعیین ماده خشک مواد سیلویی : با توجه به شرایط آب و هوایی منطقه باید در صورت استفاده از مواد ‏سیلویی هفته ای یا دو هفته ای یکبار درصد ماده خشک مواد سیلویی تعیین شود. درصورت پایین یا بالا ‏بودن ماده خشک مواد سیلویی کیفیت کل جیره تحت تاثیر قرار گرفته و در تولید شیر تغییر ایجاد می شود.‏

‏3- تعیین ‏PH ‎جیره کاملاً مخلوط : ‏PH‏ جیره ‏‎ TMR ‎باید در نظر گرفته شود چرا که ‏PH ‎‏ محیط شکمبه ‏تحت تاثیر جیره بوده و با کم یا زیاد شدن ‏PH ‎‏، فعالیت های باکتریایی و پروتوزوآی شکمبه متحول می شوند. ‏پس افزودن بافر کافی ورساندن ‏PH‏ جیره ‏TMR ‎‏ به 6-5/5 سبب افزایش مصرف ماده خشک و بهبود تولید ‏شیر می شود.‏

‏4- حفظ تازگی مواد خورکی قبل از تغذیه گاوها : باید توجه شود که جیره مخلوط ، مناسب با نیاز روزانه ‏گاوها باشد و همچنان کیفیت مواد خوراکی حفظ شود.‏

لازم به ذکر است که هنگام برنامه ریزی این جیره ها باید: مصرف ماده خشک، درصد ماده خشک، پروتئین خام ‏محلول، پروتئن خام قابل تجزیه، غلظت و کل انرژی خالص شیردهی جیره، ‏NDF، ‏ADF، ‏NFC، ‏‎ ‎چربی، ‏مقدار مواد معدنی ( کلسیم، فسفر، منیزیم، پتاسیم، گوگرد، و نمک )، مقدار ویتامین ها (‏A،D‏، E ‎‏)، نسبت ‏علوفه به کنسانتره و نسبت مگا کالری انرژی خالص شیردهی به پوند یا کیلوگرم پروتئین خام در نظر گرفته ‏شوند.‏

نکات مدیریتی هنگام استفاده از ‏TMR‏

جیره به طور مکرر ( هفته ای ) باید تست شود.‏


علوفه سیلویی باید به درستی خرد شود، از علوفه های خیلی بلند و دانه های بیش از حد درشت در ‏جیره اجتناب شود.‏


ماده خشک مواد سیلویی باید حداقل درهرهفته بررسی شود، تغییر در ماده خشک می تواند کل جیره ‏را تغییر دهد.‏


جیره باید به طور صحیحی مخلوط شود تا جیره متعادل و یکنواخت شود.‏


مصرف کم غذا توسط گاوها نشان دهنده پایین بودن کیفیت خوراک است که باید آخورها روزانه ‏بررسی شوند تا بیش از 4-3 درصد خوراک بدون مصرف در آخور نباشد.‏


جیره باید حدود 20-22 ساعت در روز در دسترس گاوها باشد.‏


گاوها باید براساس سطح تولید و سن شان گروه بندی شوند مثلاً یک فارم بدون نقص که از سیستم ‏TMR‏ استفاده می کند دارای 7 گروه تغذیه ای است. گروه گاوهای پرتولید، متوسط، کم تولید – گاوهای ‏خشک : اوایل دوره خشکی، اواخر دوره خشکی(4-3 هفته مانده به زایمان ) – تلیسه ها : تلیسه های در حال ‏رشد، تلیسه های شکم اول ‏


به منظور کاهش هزینه ها می توان برای گاوهای کم تولید ازعلوفه ها و مواد خوراکی ارزان قیمت ‏استفاده کرد.‏


جیره تلیسه های در حال رشد عمدتاً باید کنسانتره باشد و فقط میتوانند به مقدار کمی ‏TMR ‎‏ مصرف ‏کنند.‏


علوفه های استفاده شده باید دارای کیفیت خوبی باشند، بخصوص برای گاوهای پرتولید باید دقت ‏شود.‏


تلیسه ها باید بالاتر از سطح تولیدشان (20 درصد بالاتر از سطح تولید ) به خاطر رشد بدنشان ‏تغذیه شوند.‏


درگروه گاوهای خشک 4-3 هفته مانده به زایمان باید تعادل کاتیون – آنیون رعایت شود.‏


قطعات علوفه در ‏TMR‏ به اندازه 5/2 تا 8 سانتی متر باشد.‏


افزودن بافر به جیره می تواند بمنظور کاهش خطر احتمالی بروز بیماریهای متابولیکی مفید باشد.‏


برای هر گاو در حدود 80-70 سانتی متر فضای آخور در نظر گرفته شود.‏


ماده خشکTMR ‎‏ باید بین 45-70 درصد باشد.‏

مزایای استفاده از جیره کاملاً مخلوط ‏

بهبود بازده خوراک اغلب در گله هایی که از سیستم ‏TMR ‎‏ استفاده می کنند، رخ می دهد.‏


با مصرف جیره ‏TMR‏ شرایط محیط شکمبه مطلوب تر می شود.‏


یک افزایش حدود 4 درصدی در مصرف خوراک با این روش در مقایسه با جیره های معمولی می ‏تواند مورد انتظار باشد.‏


بروز مشکلات گوارشی و متابولیکی ( بویژه اسیدوز ) اغلب کاهش می یابد.‏


تولید شیر حدود 10-5 درصد با استفاده از این سیستم افزایش می یابد. تحقیقات و تجربیات نشان داده ‏است که استفاده از این سیستم موجب 900-450 کیلوگرم تولید شیر بیشتر به ازای هر گاو در یک ‏دوره شیردهی شده است.‏


کنترل ترکیبات جیره ، تدوین ومدیریت روی آن راحت تر و دقیق تر است.‏


قدرت انتخاب گاو در مصرف خوراک حذف می شود.‏


با افزایش مصرف ماده خشک میزان چربی و پروتئین شیر افزایش می یابد.‏


اتلاف خوراک در این سیستم کمتر است.‏


از محصولات فرعی و پسماند های زراعی و باغی می توان به کمک این سیستم استفاده کرد.‏


نیروی کارگری را کمتر و مدیریت را راحت تر می کند.‏


سطوح بالایی از مواد خوراکی را در جیره های کاملاً مخلوط می توان استفاده کرد.‏


این سیستم تغذیه ای آزاد مواد معدنی و دیگر افزودنی ها را کاهش می دهد همچنین امکان افزودن ‏برخی از مواد خوراکی مانند چربی، نیاسین، اوره و فرآورده های پروتئینی حیوانی را ممکن می سازد.‏

معایب استفاده از جیره های کاملاً مخلوط ‏

• برای مخلوط کردن جیره نیاز به مخلوط کن است که هزینه بر است.‏

• برای همه گاوهای یک گله جیره هماهنگ تنظیم نمی شود و گاوها باید سطح بندی شوند.‏

• برای گله های کوچک (کمتر از 50 رأس گاو شیری ) مقرون به صرفه نیست.‏

• در این سیستم آنالیز خوراک بخصوص برای درصد ماده خشک و رطوبت بطور مکرر نیاز است ‏‏.‏

• نیاز به انبار ویژه ای برای عمل مخلوط سازی جیره و نگهداری می باشد.‏

نتیجه گیری :‏

تغذیه و نحوه خوراک دهی گاوهای شیری از اهمیت ویژه ای برخوردار است که این درعین پیچیدگی، ‏مدیریت قوی را طلب می کند. امروز به علت افزایش سطح تولید گاوهای شیری، مدیریت تغذیه و روش ‏های خوراک دادن مهم بوده و نیاز به استفاده از تکنولوژی مناسب وجود دارد. جیره های کاملاً مخلوط یک روش ‏خوراک دادن است که درآن تمام ترکیبات یک جیره با هم مخلوط و به مصرف حیوان می رسد. نتایج ‏مطالعات و تجربیات متعددی مفید بودن این سیستم را در افزایش توان تولید شیر گاوها، افزایش مصرف ماده ‏خشک، کاهش ابتلا به بیماری های متابولیکی، کاهش اتلاف خوراک، کنترل دقیق تر ترکیبات جیره وغیره را ‏تایید کرده اند و از این رو استفاده از این سیستم در فارم های مدرن گسترش یافته و نتایج رضایت بخش و ‏ارزنده ای در افزایش تولید شیر، مقدار پروتئین و چربی شیر بدست آمده است. البته استفاده از این سیستم در ‏گله های کوچک بخاطر هزینه های تجهیزات و برخی موارد دیگر محدود است و از روش های خوراک دهی ‏دیگری استفاده می کنند.